Herkes Kendi Radyosunu Dinler

Bir köşk düşünün. Yüksek tavanları, oymalı kapıları, asırlık ağaçlarla çevrili bir bahçesi olan görkemli bir köşk. Aynı gün, aynı saatte iki kişi giriyor bu köşkün kapısından. Biri marangoz, diğeri bahçıvan.

Marangoz içeri adım atar atmaz başını kaldırıp tavandaki ahşap işçiliğine bakar. Parmaklarını kapı pervazındaki oymalarda gezdirir, ağacın damarını okur, "bu ceviz," der içinden, "hem de en az iki yüz yıllık." Merdiven korkuluğunun nasıl eğildiğine, geçmelerin nasıl oturduğuna hayran kalır. Onun için bu köşk, bir ustanın elinden çıkmış dev bir ahşap senfonisidir.

Bahçıvan ise aynı kapıdan girer ama gözü hiç tavana takılmaz. O, pencereden süzülüp bahçeye iner. Hangi gülün hangi mevsimde açtığını, selvilerin neden tam o hizaya dikildiğini, suyun hangi eğimle aktığını görür. Toprağın kokusunu alır. Onun için bu köşk, yüzyıllar boyunca sabırla şekillendirilmiş yaşayan bir manzaradır.

Aynı köşk. Aynı an. İki bambaşka dünya.

Hayat, Sonsuz Yayının Aktığı Bir Eterdir

İşte hayat tam da böyle bir şey. Etrafımızda, her saniye, sayısız "yayın" aynı anda akıp duruyor. Tıpkı havada görünmez biçimde süzülen radyo dalgaları gibi. Bir odaya girdiğinizde aslında yüzlerce frekans o odanın içinden geçiyor: müzik, haber, sohbet, dua, kahkaha... Ama sizin radyonuz yalnızca bir tanesini yakalıyor. Hangisini? İçinizdeki ibrenin ayarlı olduğu frekansı.

Kimimiz güzelliğe ayarlıyız, kimimiz eksikliğe. Kimimiz fırsatın yayınını alır, kimimiz tehdidin. Aynı sofraya oturan iki insandan biri bereketi görür, diğeri kıtlığı. Aynı yağmuru biri bir lütuf, diğeri bir baş belası olarak dinler. Dışarıdaki dünya değişmez; değişen, kulağımızı verdiğimiz kanaldır.

Bu yüzden denir ya: "Kişi, dünyayı olduğu gibi değil, kendi olduğu gibi görür." Aslında görmez — dinler. Herkesin göğsünde, sessizce çalışan bir alıcı vardır ve o alıcı, sahibinin neye susadığını bilir.

Frekansını Belirleyen Sensin

İşin sırrı şurada: O ibreyi çeviren el, bizim elimizdir. Çoğu zaman farkında olmasak da, neye dikkat edeceğimizi seçen biziz. Yıllarca aynı karanlık istasyonu dinleyip "bu dünya ne kadar kasvetli" diyebiliriz; ya da ibreyi azıcık oynatıp o güne dek hiç duymadığımız bir ezginin hep orada, hep yayında olduğunu fark edebiliriz.

Marangoz ahşabı, bahçıvan bahçeyi boşuna görmez. Onlar yıllarını o frekansa ayarlanarak geçirmiştir. Sevgi, ilgi, emek... bunlar zamanla bizim alıcımızı biçimlendirir. Neye çok bakarsak, ona ayarlanırız. Neye ayarlanırsak, hayatımız o yayının renginde akar.

Dünya bir orkestra değil, sonsuz sayıda istasyonun aynı anda yayında olduğu kozmik bir eterdir. Ve sen, hangi şarkının çalacağına her an yeniden karar veren dinleyicisin.

Bazen İstasyon Değiştirmek Gerekir

Hepimizin, farkında olmadan takılıp kaldığı kanallar vardır. Eski bir kırgınlığın cızırtısı, geçmişin tekrar tekrar çalan nakaratı, korkunun alçak ama sürekli uğultusu... Bunlar öyle alışkanlık hâline gelir ki, sessizliği unuturuz. Oysa el hâlâ bizdedir. İbre hâlâ döner.

Belki de ruhsal olgunluk dediğimiz şey, tam da bu seçimi bilinçli yapabilmektir: Hangi yayını besleyeceğimi, hangi sesi büyüteceğimi, hangi cızırtıyı kısacağımı bilmek. Aynı köşkün içinde, dilersek ahşabın sıcaklığını, dilersek bahçenin huzurunu dinleyebiliriz. İkisi de oradadır. İkisi de gerçektir. Seçim, ibrededir.

Sen Hangi Radyoyu Dinliyorsun?

Bugün dünyaya kulak verirken bir an durup kendine sor: "Şu anda hangi istasyondayım? Bu, gerçekten dinlemek istediğim yayın mı?" Çünkü hayat boyunca eşlik edecek o ses, dışarıdan değil, senin çevirdiğin ibreden geliyor.

Belki de en güzeli, ara sıra ibreyi nazikçe çevirip yeni bir frekans aramaktır. Tıpkı bir radyonun düğmesini usulca döndürüp, gürültünün arasından kalbine dokunan o tanıdık ezgiyi yakaladığın an gibi. İşte o an, evdesindir.

Ve madem söz radyodan açıldı — belki şimdi tam sırasıdır. Ana sayfamızdan kendi frekansını seç, memleketinin sesine ya da ruhuna iyi gelen bir ezgiye kulak ver. Çünkü sonuçta herkes kendi radyosunu dinler — bugün seninki ne çalsın istersin?